| Jednofunkcyjne pochodne węglowodorów |
Strona 1 z 3
BUDOWA I NAZEWNICTWO JEDNOFUNKCYJNYCH POCHODNYCH WĘGLOWODORÓW ALKOHOLE MONOHYDROKSYLOWE – ALKANOLE Wzór ogólny: CnH2n+1-OH Grupa funkcyjna: -OH – grupa hydroksylowa Charakterystyka szeregu homologicznego: alkohole łańcuchowe nasycone: I-rzędowe – R-CH2-OH II-rzędowe – CH3-OH metanol CH3-CH2-CH2-CH2-OH butan-1-ol butan – 2-ol  2-metylopropan-2-ol ALKOHOLE AROMATYCZNE Wzór ogólny: ArCH2-OH Grupa funkcyjna: -OH – grupa hydroksylowa Charakterystyka szeregu homologicznego: grupa –OH związana jest z bocznym łańcuchem węglowodorów aromatycznych. Przykłady związków:  fenylometanol (alkohol benzylowy) ALKOHOLE DOHYDROKSYLOWE – ALKANODIOLE Wzór ogólny: CnH2n(OH)2 Grupa funkcyjna: -OH – grupa hydroksylowa Charakterystyka szeregu homologicznego: alkohole łańcuchowe nasycone zawierające 2 grupy –OH związane z różnymi atomami węgla w łańcuchu. Przykłady związków:  etano-1,2-diol (glikol etylenowy) ALKOHOLE TRIHYDROKSYLOWE – ALKANOTRIOLE Wzór ogólny: CnH2n-1(OH)3 Grupa funkcyjna: -OH – grupa hydroksylowa Charakterystyka szeregu homologicznego: alkohole łańcuchowe nasycone zawierające 3 grupy –OH związane z różnymi atomami węgla w łańcuchu. Przykłady związków:  propano-1,2,3-triol (glicerol)FENOLE MONOHYDROKSYLOWE Wzór ogólny: Ar-OH Grupa funkcyjna: -OH – grupa hydroksylowa Charakterystyka szeregu homologicznego: grupa hydroksylowa związana z atomem węgla pierścienia aromatycznego. Przykłady związków:  benzenol (fonol) ALDEHYDY ALIFATYCZNE – ALKANALE Wzór ogólny: R-CHO Grupa funkcyjna: -CHO – grupa aldehydowa Charakterystyka szeregu homologicznego: grupa aldehydowa połączona jest z łańcuchem węglowym nasyconym lub nienasyconym. Przykłady związków: H-CHO metanal CH3-CH2-CHO propanol CH2=CH-CHO propenal KETONY ALIFATYCZNE – ALKANONY Wzór ogólny: R1-CO-R2 Grupa funkcyjna: =CO – grupa ketonowa Charakterystyka szeregu homologicznego: grupa ketonowa połączona jest z łańcuchami węglowymi. Przykłady związków:  propanon (aceton) KWASY KARBOKSYLOWE Wzór ogólny: R-COOH Grupa funkcyjna: -COOH – grupa karboksylowa Charakterystyka szeregu homologicznego: grupa karboksylowa połączona z łańcuchem węglowym nasyconym lub nienasyconym. Przykłady związków: H-COOH kwas metanowy (mrówkowy) CH3-COOH kwas etanowy (octowy) C17H35COOH kwas stearynowy CH2=CH-COOH kwas propenowy ESTRY KWASÓW KARBOKSYLOWYCH Wzór ogólny: R1-COO-R2 Grupa funkcyjna: -COO- - grupa estrowa Charakterystyka szeregu homologicznego: estry kwasów karboksylowych zawierają wiązanie estrowe:  Przykłady związków:
 benzoesan metylu ESTRY KWASÓW TŁUSZCZOWYCH Wzór ogólny: C3H5-(OCO-Rx)3, x = 1, 2, 3 Charakterystyka szeregu homologicznego: estry kwasów tłuszczowych i glicerolu – tłuszcze; w tłuszczach naturalnych grupy węglowodorowe – R są różne i pochodzą od kwasów karboksylowych nasyconych lub nienasyconych. Przykłady związków:  tristearynian glicerolu ESTRY KWASÓW NIEORGANICZNYCH Wzór ogólny: R-O-NO2 Charakterystyka szeregu homologicznego: estry kwasu azotowego (V) Przykłady związków: CH3-CH2-O-NO2 azotan (V) etylu
Wzór ogólny: R-NH2 Grupa funkcyjna: -NH2 – grupa aminowa Charakterystyka szeregu homologicznego: związki zawierające grupę funkcyjną –NH2. Przykłady związków: CH3-CH2-NH2 etyloamina
Wzór ogólny: R1-NH-R2 Charakterystyka szeregu homologicznego: związki zawierające grupę funkcyjną  Przykłady związków:
 difenyloamina AMINY III-RZĘDOWE Wzór ogólny: R1-N-R2(R3) – R3 przyłączona jest do atomu azotu Charakterystyka szeregu homologicznego: związki zawierające grupę funkcyjną  Przykłady związków:
 trifenyloamina |
octan etylu
triazotan (V) glicerolu
fenyloamina (anilina)
dimetyloamina
trimetyloamina
